Taşımacılıkta hafif ve ağır yük, taşınan malların azami ağırlıklarıyla ilgilidir. Taşınan her malın ağırlığı aynı değildir. Dolayısıyla malların taşınmasında kullanılan araç ve yöntemler de birbirinden farklılıklar göstermektedir. Bir fabrikanın taşınması sırasında kullanılan yük araçları ile 1 aylık ürün tedarikinin karşılanması sırasında kullanılan araçlar aynı olamaz. Taşınan yük miktarına göre hafif ve ağır yük prosedürleri uygulanmaktadır.

Ağır Yük Taşımacılığı

Tır veya kamyonlarla taşınamayacak kadar ağır ve büyük olan yüklerin taşınması işlemine, ağır yük taşımacılığı denilmektedir. Yurt içine veya yurt dışına ağır yük taşımacılığı yapılabilmektedir. Bu işlem sırasında yarı römorklar kullanılır. Özel olarak üretilen bu yarı römorklar “lowbed” olarak da anılmaktadır. Halk arasında “yol treni” olarak da bilinen ağır yük taşımacılığına, uluslararası taşımacılıkta kısaca “lowbed” denilmektedir. Santraller, gemi motorları, tekerlekli ve normal vinçler ile vinç malzemeleri, fabrika taşımaları, boru hatları, köprü girişleri, jeneratör, inşaat ve iş makineleri, tekneler ve yelkenliler, çelik kafes konstrüksiyonları, rüzgâr tribünleri ve gabari dışı yükler ağır yük taşımacılığı ile taşınabilmektedir. Bu kadar ağır ve büyük hacme sahip malzemelerin taşınabilmesi için, profesyonel ekiplere ihtiyaç vardır. Malzemelerin güvenli bir şekilde iş makineleriyle araçlara yerleştirilmesi için, mühendislik bilgisi gerekmektedir. Diğer yandan; ağır yüklerin geçebileceği kara yolları tespit edilmesi, güzergâhın belirlenmesi ve istenilen belgelerin hazırlanması için planlama titizlikle yürütülmelidir. Kara yolunda taşınabilecek ağır yükler, 150 ton ile sınırlandırılmaktadır. 150 tonun üstündeki yükler için deniz yolu kullanılmaktadır. Ağır yük taşımacılığını ancak büyük lojistik firmaları gerçekleştirebilir.

Hafif Yük Taşımacılığı

Hafif yük taşımacılığı, tır ve kamyonlarla taşınmayacak kadar ağır olmayan ve hacmi küçük olan yükler için tercih edilmektedir. Hafif yük taşımacılığında genellikle kamyonetler tercih edilmektedir. Kamyonetler 3500 kg yük taşıyabilme kapasitesine sahiptir. Kamyonetlerin avantajı, şehir içinde kullanımın saatlerle sınırlandırılmamış olmasıdır. Günün her saatinde, hafif yük taşımacılığı yapılabilmektedir. Evden eve nakliyatlarda ve parça yük taşımacılığında, hafif yük taşımacılığı tercih edilmektedir. Planlaması ağır yük taşımacılığı ile kıyaslandığında çok daha kolaydır. Pahada ağır yükte hafif olan elektronik eşyaların veya değerli madenlerin taşınmasında, genellikle hava yolu taşımacılığı tercih edilmektedir. Hava yolu taşımacılığı hızlı ve güvenli olması nedeniyle katma değeri yüksek hafif yüklerin taşınmasında ön plana çıkmaktadır. Hava yolu taşımacılığında “kıymetli yükler” olarak ifade edilen diplomatik belgeler ve hisse senetleri de taşınmaktadır. Hava yolu taşımacılığında bir yükün ağır yük olarak ifade edilebilmesi için, parça başı ağırlığının 150 kilogramı geçmesi gerekmektedir.